* Στο Κυπριακό και ειδικότερα στο σχέδιο Ανάν επικεντρώθηκε η ομιλία του Νόαμ Τσόμσκι στην αίθουσα του Δικηγορικού Συλλόγου της Αθήνας, που πραγματοποιήθηκε ενώπιον πολυπληθούς ακροατηρίου, την 21-4-04.

ΓΙΑ ΚΥΠΡΙΑΚΟ

Ο Μπους θέλει να δείξει ότι είναι ειρηνοποιός...

«Ισως από έλλειψη γνώσης και φαντασίας να λέω ότι είναι καλύτερο το "ναι" από το "όχι". Αλλά για όσους λένε "όχι", που μπορεί να έχουν και δίκιο, είναι σαφής και ξεκάθαρη η ευθύνη να πουν ποιες είναι οι εναλλακτικές λύσεις , τι επιπτώσεις θα υπάρξουν και αν αυτές είναι πιο ευνοϊκές από τις επιπτώσεις που θα έχει το "ναι"».

Αυτή την απάντηση έδωσε ο Νόαμ Τσόμσκι όταν ρωτήθηκε από το διευθυντή της «Ε», Σερ. Φυντανίδη, ποια είναι η θέση του για το σχέδιο Ανάν.

«Ζήτησαν, είπε ο Τσόμσκι, να μιλήσω σαν τον Ποντίφικα για το Κυπριακό. Δεν έχω συγκεκριμένη απάντηση να σας δώσω αλλά μόνο κάποιες βασικές αρχές που πρέπει να έχουμε κατά νου όταν πρέπει να καταλήξουμε σε μια απάντηση. Πρέπει να σκεφτούμε πρώτον ποιες είναι οι εναλλακτικές λύσεις που υπάρχουν και δεύτερον η επιλογή που θα πάρουν τι επιπτώσεις θα έχει. Οι επιπτώσεις τού "ναι" στο σχέδιο Ανάν είναι προφανείς. Σίγουρα, ακόμα και αν τελικά υπερτερήσει το "ναι", κανείς δεν θα είναι ικανοποιημένος ούτε οι Ελληνοκύπριοι ούτε οι Τουρκοκύπριοι, αλλά νομίζω ότι όποια εναλλακτική λύση τελικά θα μπορούσε να δοθεί κανείς δεν θα ήταν απόλυτα ικανοποιημένος. Αυτοί που είναι υπέρ του "όχι", αυτοί που δεν θέλουν το σχέδιο Ανάν, μπορεί να έχουν δίκιο, αλλά να έχουν την ευθύνη να μας πουν την εναλλακτική λύση που προτείνουν και ποιες είναι οι επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει η λύση αυτή και αν αυτές οι επιπτώσεις είναι πιο ευνοϊκές αν τελικά υπερτερήσει το "ναι", άλλως για να πει κανείς "όχι" μόνο για να πει "όχι", δεν έχει κανένα νόημα. Ισως από έλλειψη γνώσεων, από έλλειψη φαντασίας λέω τελικά ότι καλύτερο είναι το "ναι" από το "όχι", αλλά πιστεύω γενικά ότι η ευθύνη όσων απορρίπτουν το σχέδιο Ανάν είναι ξεκάθαρη, θα πρέπει να πουν ποια είναι η εναλλακτική λύση που προτείνουν και ποιες είναι οι πιθανές επιπτώσεις».

Οσο για το μεγάλο ενδιαφέρον που δείχνουν οι ΗΠΑ για την αποδοχή του σχεδίου Ανάν ο Τσόμσκι το απέδωσε:

* Σε ένα λόγο καθαρά και στενά πολιτικό. Κατάφερε ο κ. Μπους με την πολιτική του να καταστήσει την Αμερική την πρώτη μισητή χώρα σε όλο τον κόσμο. Είναι κάτι χωρίς προηγούμενο, δεν έχει συμβεί ποτέ στο παρελθόν και αυτό οφείλεται στην εμμονή του, στην επιθετικότητά του και στη βία, στην αγάπη που έχει για τη βία. Να φανταστείτε ότι ακόμα και αυτοί οι φανατικοί άνθρωποι που είναι γύρω του που ασχολούνται με τον προγραμματισμό, θεωρούν τελικά ότι η εμμονή αυτή του Μπους δεν είναι καθόλου καλή. Εάν λοιπόν καταφέρει να παρουσιάσει τον εαυτό του ο κ. Μπους ως ειρηνοποιό, ως έναν άνθρωπο που κατάφερε να δώσει τέλος σε μακροχρόνιες συγκρούσεις, αυτό βέβαια πολιτικά είναι προς όφελός του όχι μόνο στο εσωτερικό της χώρας, αλλά και στο εξωτερικό. Αυτή η ειρηνική λύση δεν θα βλάψει τα στρατηγικά συμφέροντα των ΗΠΑ, έτσι λοιπόν είναι μια εύκολη υπόθεση γι' αυτόν. Το Κυπριακό διαφέρει εντελώς από το Μεσανατολικό, από τη διένεξη Ισραηλινών και Παλαιστινίων, όπου όλοι βεβαίως γνωρίζουν ποια είναι η σωστή λύση αλλά που δεν θέλει να την αποδεχτεί η Αμερική. Γιατί ας μην ξεχνάμε ότι το Ισραήλ αποτελεί ένα χώρο που χρησιμοποιείται από τις ΗΠΑ ως στρατιωτική βάση για την περιοχή εκείνη.

* Και σε άλλους λόγους που υποβόσκουν. Η Ελλάδα τη δεκαετία του '70 θεωρήθηκε επίσημα ότι αποτελεί μέλος της Ευρώπης. Μέχρι τότε θεωρούνταν από το State Department ότι αποτελούσε μέρος της Εγγύς Ανατολής, ότι ήταν στην περιφέρεια των πετρελαιοπαραγωγών χωρών.

Την Αμερική την ενδιαφέρουν τα κοιτάσματα πετρελαίου στην Εγγύς Ανατολή και την ενδιαφέρει και η Κύπρος γιατί είναι μεγάλη στρατιωτική βάση. Και σήμερα συνεχίζει να θεωρείται ότι η Ελλάδα είναι περιφέρεια των πετρελαιοπαραγωγών χωρών.

Και όπως η Αμερική εισέβαλε στο Ιράκ, που είναι πετρελαιοπαραγωγικό κέντρο , έτσι συνεχίζει να θέλει να έχει τον έλεγχο της Ελλάδας, για να ελέγχει την περιφέρεια.

« Η γεωστρατηγική θέση της Κύπρου στον δρόμο των πετρελαίων ωθεί την Ουάσιγκτον να πιέζει για λύση με βάση το σχέδιο Ανάν».

Παγκοσμιοποίηση

«Μόνον οι πολίτες των χωρών της Δύσης μπορούν να κάνουν κάτι για να αλλάξει αυτή η κατάσταση, να αλλάξουν αυτές οι πρακτικές, αυτοί οι κανόνες. Δεν είναι κάτι που μπορεί να γίνει από έξω, είναι κάτι που πρέπει να γίνει εκ των έσω. Δεν γίνεται από τα θύματα, γίνεται από τους πολίτες».

Περιέγραψε πώς η παγκοσμιοποίηση διέλυσε τους πυλώνες στους οποίους στηρίχθηκε το διεθνές δίκαιο για τα ανθρώπινα δικαιώματα:

* Ο όρος παγκοσμιοποίηση αντικαταστάθηκε από τις λεγόμενες νεοφιλελεύθερες ιδέες που έχουν σχέση με τη συναίνεση της Ουάσιγκτον, με κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου και ουσιαστικά αποτελούν μια εκτεταμένη παρέμβαση και δεν έχουν τόσο μεγάλη σχέση με θέματα εμπορικά. Εγώ θα χρησιμοποιήσω την προπαγανδιστική έννοια του όρου, τον τρόπο δηλαδή με τον οποίο χρησιμοποιείται η λέξη από τα μεγάλα κέντρα εξουσίας, και θα πω ότι ουσιαστικά αναφερόμαστε στο θέμα της διεθνούς οικονομικής ολοκλήρωσης.

* Είχαμε μια παγκόσμια τάξη πραγμάτων μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και υπήρχαν τρεις πυλώνες: το σύστημα «Μπρέτον Γουντς» που χρησιμοποιήθηκε ευρέως από τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο, την παγκόσμια Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και τη Χάρτα των Ηνωμένων Εθνών. Ομως, λόγω της παγκοσμιοποίησης οι πυλώνες αυτοί διαλύθηκαν.

* Η παγκόσμια Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου θεωρητικά ισχύει, αλλά ουσιαστικά είναι λέξεις επί χάρτου. Οι περισσότερες χώρες δεν την έχουν εφαρμόσει και έτσι είναι απλά λόγια. Οι ΗΠΑ έχουν κυρώσει ορισμένες από τις διατάξεις της, αλλά ακόμη και σε αυτές υπάρχουν παρεκκλίσεις, πράγμα που σημαίνει ότι πολλά πράγματα δεν ισχύουν για τους Αμερικανούς. Δεν δέχονται επίσης τη δικαιοδοσία διάφορων αρμόδιων δικαστηρίων, που σημαίνει ότι τελικά δεν εφαρμόζεται τίποτε από τις ΗΠΑ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η Γιουγκοσλαβία, που όταν κατηγόρησε το ΝΑΤΟ ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου (σύμβαση γενοκτονίας), οι Αμερικανοί ισχυρίστηκαν ότι απαλλάσσονται διότι υπάρχει εξαίρεση, αν και έχουν κυρώσει τη σύμβαση.

Ακόμη, ο πρέσβης των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, Μαριάλ Μπράχαμ, χαρακτήρισε απαράδεκτα τα οικονομικά και κοινωνικά δικαιώματα που προβλέπονται στη Διακήρυξη. Οχι μόνον τα απορρίπτουν, αλλά κοροϊδεύουν κιόλας.

* Η Χάρτα των Ηνωμένων Εθνών που απαγορεύει τη χρήση βίας, αν δεν υπάρχει έγκριση προηγουμένως από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, δεν ισχύει. Η πρακτική που ακολουθείται από τη Δύση είναι ότι τελικά η χρήση βίας πρέπει να είναι προνόμιο των δυνατών. Ετσι, οι παρεμβάσεις για ανθρωπιστικούς λόγους χρησιμοποιούνται εδώ και πάρα πολύ καιρό από τις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις (Μουσολίνι, Χίτλερ, Ιάπωνες φασίστες που μπήκαν στη Β. Κίνα).

* Τον Σεπτέμβριο του 2002, ο Μπους διακήρυξε το δόγμα του προληπτικού πολέμου. Οτι οι ΗΠΑ είχαν δικαίωμα στη χρήση βίας έτσι ώστε να μην μπορέσει κανείς να τους αποτρέψει από την παγκόσμια κυριαρχία και κανείς να μην μπορέσει να τους προκαλέσει. Αυτή είναι μια συγκεκριμένη στρατηγική, η οποία είναι πάρα πολύ χαρακτηριστική.

* Ο Βρετανός μελετητής και διανοούμενος Κρίστοφερ Γκρίνγουντ ισχυρίστηκε ότι οι ΗΠΑ έχουν το δικαίωμα στην αυτοάμυνα για να προστατευτούν από οποιαδήποτε μελλοντική απειλή και είπε μάλιστα ότι οποιαδήποτε αιτία μπορεί να προκαλέσει θάνατο ή καταστροφή. Για να προχωρήσουν σε χρήση βίας δεν χρειάζονται αποδεικτικά στοιχεία, αρκεί να υπάρχει υποψία ότι κάτι πάει να γίνει.

* Και ο Γκρίνγουντ και ο Χένρι Κίσινγκερ συμφωνούν σιωπηρά ότι αυτό το δικαίωμα δεν μπορεί να χρησιμοποιείται γενικά από όλους, αλλά είναι ένα δικαίωμα που το έχουν οι ΗΠΑ και οι πελάτες τους. Εχουν δικαίωμα, δηλαδή, να προχωρήσουν σε χρήση βίας σε όποιον πιστεύουν ότι μπορεί να τους βλάψει. Το δικαίωμα αυτό δεν μπορεί να το έχουν χώρες όπως η Κούβα και η Νικαράγουα, οι οποίες υπέστησαν τρομοκρατικές επιθέσεις από τους πελάτες των ΗΠΑ και από τις ΗΠΑ. Και ιδιαίτερα η Νικαράγουα, όπου υπήρχαν ατράνταχτα στοιχεία και αποδείξεις συγκεκριμένες και δεν ήταν εικασίες και υποψίες όλα αυτά. Ετσι, λοιπόν, βλέπουμε ότι καταλήγει στον κάλαθο των αχρήστων η Χάρτα του ΟΗΕ και εδώ ακόμη και το δικαίωμα στην επιβίωση, που είναι πάρα πολύ σημαντικό δικαίωμα, τυγχάνει πολύ λίγης προστασίας.

* Ο σημαντικός μελετητής Μάικλ Κλένεν έχει χαρακτηρίσει τη Χάρτα του ΟΗΕ ως κοπανιστό αέρα. Συγκρίνει την παγκόσμια τάξη πραγμάτων με τη μαφία, λέγοντας ότι η μόνη διαφορά είναι ότι ο νονός στη μαφία δεν περιμένει την έγκριση από την τάξη των διανοουμένων αλλά προχωράει χωρίς έγκριση. Καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το να πετάξουμε το διεθνές δίκαιο στον κάλαθο των αχρήστων είναι σωστό, γιατί πιστεύει τελικά ότι δεν έχει χρησιμεύσει σε τίποτε. Αντίθετα, έχει εμποδίσει τη δυνατότητα των ΗΠΑ να καταλήξουν δικαίως στη χρήση βίας.

* Μια φανταστική θεωρία είναι του Κάρσον Στον από το Magic Flying Society, ο οποίος λέει ότι θα μπορούσε κανείς να εξετάσει πιο προσεχτικά τη Χάρτα του ΟΗΕ από τη λεγόμενη κοινωνική σκοπιά. Οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο επιτέθηκαν στο Ιράκ με την άδεια του Συμβουλίου του ΟΗΕ -παρά το γεγονός ότι οι αφελείς αναγνώστες πιστεύουν το ακριβώς αντίθετο- και τελικά το μόνον που έκαναν ήταν ότι επέβαλαν τη συλλογική βούληση των μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, αν και τα ίδια τα μέλη αντιτίθεντο στο γεγονός αυτό. Ο Μπους και ο Μπλερ έκαναν παρόμοιες δηλώσεις.

* Οσοι πιστεύουν ότι παραβιάζονται δικαιώματα είναι πάρα πολύ σημαντικό να εξετάσουν το θέμα πολύ προσεκτικά, ιδιαίτερα όσον αφορά την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Αλλά αυτό που είναι ακόμη πιο παράλογο είναι ότι θεωρείται εγκληματικό τελικά να υποβάλλονται στα ίδια πράγματα τα φωτισμένα κράτη με αυτό που τα ίδια κάνουν σε άλλα κράτη. Ετσι λειτουργούν τα κέντρα εξουσίας.

styx: Με ανάμεικτα αισθήματα αποχώρησε από τις διαλέξεις του Νόαμ Τσόμσκι το πολυπληθές ακροατήριο. Εύλογα ερωτηματικά προκάλεσε η άποψη υπέρ του ΝΑΙ στο σχέδιο Ανάν,  και ο τρόπος που την διατύπωσε.